Nieobecność stron na rozprawie rozwodowej

Rozwód to jedna z najtrudniejszych decyzji w życiu, a proces sądowy może być dodatkowym źródłem stresu. Ważnym aspektem postępowania rozwodowego jest obecność stron na rozprawie. W artykule wyjaśniamy, jakie konsekwencje może nieść za sobą niestawiennictwo stron oraz czy możliwy jest rozwód bez udziału pozwanego.

Pierwsza rozprawa rozwodowa- jak wygląda?

Po wniesieniu pozwu rozwodowego do właściwego sądu, sąd doręczy odpis pozwu stronie przeciwnej i zobowiąże ją do złożenia odpowiedzi na pozew. Pozwany w odpowiedzi na pozew musi odnieść się do treści pozwu i przedstawić swoje stanowisko w sprawie. Po wymianie pism sąd wyznaczy termin pierwszej rozprawy rozwodowej.

Zgodnie z przepisami, przesłuchanie stron w postępowaniu rozwodowym jest obowiązkowe. Oznacza to, że aby wydać wyrok orzekający rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, sąd musi najpierw przesłuchać oboje małżonków. O tym, jakich pytań można się spodziewać podczas przesłuchania, możesz przeczytać w poprzednim artykule: „Jak przygotować się do sprawy rozwodowej? – część druga”

Nieobecność powoda na pierwszej rozprawie rozwodowej

Powód, czyli małżonek, który wniósł pozew o rozwód, ma obowiązek stawić się na pierwszej rozprawie rozwodowej. Jego niestawiennictwo spowoduje, że sąd wyda postanowienie o zawieszeniu postępowania.

Gdy sąd zawiesi postępowanie z powodu niestawiennictwa strony powodowej na pierwszej rozprawie, to ponowne podjęcie postępowania może odbyć się tylko na wniosek powoda. Co istotne, taki wniosek można złożyć dopiero po upływie trzech miesięcy od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Jeżeli powód w terminie roku nie złoży wniosku o podjęcie postępowania, wówczas sąd umorzy postępowanie rozwodowe. Umorzenie wywołuje takie same skutki, jak umorzenie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron lub z powodu ich niestawiennictwa. Oznacza to, że możesz ponownie wszcząć postępowanie rozwodowe składając nowy pozew o rozwód.

Orzeczenie rozwodu pod nieobecność pozwanego

Co do zasady, rozprawa odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron. Nieobecność pozwanego na rozprawie może doprowadzić jednak do wydania wyroku zaocznego.

Wydanie wyroku zaocznego w postępowaniu rozwodowym jest możliwe wówczas, gdy:

• pozwany nie złoży odpowiedzi na pozew i nie stawi się na rozprawę,
• pomimo stawienia się na rozprawę, nie bierze w niej udziału;

W takiej sytuacji Sąd uzna twierdzenia powoda za prawdziwe, chyba że będą budziły one uzasadnione wątpliwości.

Co to oznacza w praktyce? Sąd będzie mógł orzec rozwiązanie małżeństwa przez rozwód przy braku jakiegokolwiek udziału pozwanego. Niesie to za sobą szereg konsekwencji, które wcale nie muszą być korzystne dla pozwanego.

Zgodnie z przepisami Sąd orzekając rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, orzeka, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia (w tym może orzec, że winę ponoszą oboje małżonkowie). Sąd może odstąpić od ustalani winy tylko i wyłącznie na zgodny wniosek stron. Oznacza to, że jeżeli powód w pozwie wniósł o rozwód bez orzekania o winie, a pozwany, pomimo odbioru odpisu pozwu, nie złoży odpowiedzi na pozew i nie stawi się na rozprawie, to Sąd będzie musiał orzec o winie któregoś z małżonków. Sąd nie będzie wówczas dysponował zgodnymi oświadczeniami stron o nieorzekaniu o winie. Sąd dysponując jedynie twierdzeniami i przesłuchaniem strony powodowej, będzie mógł orzec rozwód np. z wyłącznej winy pozwanego.

Wyrok zaoczny doręcza się obu stronom z urzędu. Pozwany może w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia wyroku złożyć sprzeciw.

Usprawiedliwienie nieobecności stron na rozprawie

Opisane wyżej konsekwencje pojawiają się w sytuacji, w której strona nie usprawiedliwi swojej nieobecności na rozprawie. Aby uniknąć niespodziewanych skutków swojej absencji, należy w należyty sposób usprawiedliwić jej przyczyny. Mogą być to zdarzenia losowe jak śmierć bliskiego członka rodziny lub sytuacja zdrowotna strony. Pamiętać należy, że zwykłe zwolnienie lekarskie nie wystarczy, aby usprawiedliwić swoją nieobecność- konieczne jest również zaświadczenie wystawione przez lekarza sądowego.

 Dowód z przesłuchania stron- skutki nieobecności stron

Jak wskazałam wyżej, przesłuchanie stron w postępowaniu rozwodowym jest obligatoryjne. Może się jednak zdarzyć, że jedna ze stron nie stawi się na termin rozprawy, podczas którego miało odbyć się przesłuchanie stron. Zgodnie z ogólnymi przepisami postępowania cywilnego, sąd może ograniczyć dowód do przesłuchania tylko obecnej na rozprawie strony. W przypadku, gdy przesłuchanie stron ma odbyć się już na pierwszym terminie rozprawy (co może mieć miejsce w przypadku braku wniosków o przesłuchanie świadków), przesłuchanie powoda będzie konieczne. Można zatem stwierdzić, że dopuszczalne jest jedynie nieprzesłuchanie pozwanego. Sąd ustali stan faktyczny na podstawie twierdzeń podnoszonych przez powoda. Przesłuchanie będzie dotyczyło przede wszystkim okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli ustalenia, że doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego.

Dlaczego obecność na rozprawie jest ważna?

Obecność stron na rozprawie rozwodowej jest kluczowa, ponieważ umożliwia:

• Przedstawienie swojego stanowiska i dowodów.
• Odpowiedź na pytania sądu lub strony przeciwnej.
• Ewentualne porozumienie się w spornych kwestiach i wypracowanie wspólnego stanowiska lub wyrażenia zgody na udział w mediacji.

Podsumowanie

Niestawiennictwo stron na rozprawie rozwodowej może mieć poważne skutki prawne, w tym wydanie wyroku zaocznego lub zawieszenie postępowania. Dlatego ważne jest, aby zadbać o prawidłowe doręczenie dokumentów oraz usprawiedliwić ewentualne nieobecności. W przypadku wątpliwości warto skorzystać z pomocy doświadczonego adwokata, który zapewni wsparcie na każdym etapie postępowania.

Kancelaria Adwokat Weronika Grzelak zajmuje się sprawami rozwodowymi, alimentacyjnymi oraz sprawami z zakresu podziału majątku wspólnego- Rozwód Adwokat Szczecin. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w tym przedmiocie, skontaktuj się z kancelarią pod numerem telefonu: 605 231 205 lub skorzystaj z konsultacji on-line!