Alimenty to nie prezenty- co zrobić, gdy rodzic nie płaci alimentów na dziecko?

Najnowszy raport stanowi, że zaległości alimentacyjne Polaków sięgnęły już 16 miliardów złotych, zaś liczba dłużników alimentacyjnych dobija niechlubnych 300 000 osób. Aż 94% dłużników alimentacyjnych stanowią mężczyźni. Niepłacenie alimentów na dzieci to poważny problem społeczny. Brak realizacji obowiązku alimentacyjnego nie tylko obciąża w całości finansowo rodzica sprawującego opiekę nad dzieckiem, ale także ma negatywny wpływ na rozwój emocjonalny i materialny dziecka. Uzyskanie wyroku sądowego czy podpisanie ugody alimentacyjnej to dopiero początek przygody. Zobowiązany przez sąd do płacenia alimentów rodzic może nie uiszczać ich w całości lub nawet uchylać się od łożenia zasądzonych kwot. Konieczne wówczas jest zdyscyplinowanie takiego rodzica. W tym artykule omówimy konsekwencje prawne niepłacenia alimentów oraz dostępne narzędzia egzekucyjne, które mogą pomóc w uzyskaniu należnych świadczeń.

Wszczęcie egzekucji u komornika sądowego

W przypadku niepłacenia przez zobowiązanego alimentów, to komornik sądowy jest pierwszą instytucją, do której powinien skierować się drugi rodzic (lub pełnoletnie dziecko). Dysponując wyrokiem lub ugodą opatrzoną klauzulą wykonalności możesz złożyć u komornika sądowego wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko niepłacącemu rodzicowi. Egzekucja może obejmować między innymi wynagrodzenie za pracę, rachunki bankowe, ruchomości, nieruchomości dłużnika. Komornik pomoże ustalić składniki majątku dłużnika oraz adres jego zamieszkania. Trzeba jednak liczyć się z tym, że egzekucja nie będzie w pełni skuteczna- dzieje się tak np. gdy dłużnik oficjalnie nie osiąga żadnego dochodu i niczego nie posiada. Nie poddawaj się jednak- wniosek egzekucyjny możesz składać kilkukrotnie.

Postępowanie karne o niealimentację

Niezapłacenie co najmniej trzech rat alimentów stanowi przestępstwo z art. 209 kodeksu karnego. Za to przestępstwo grozi kara grzywny, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do roku. W związku z tym, jeżeli drugi rodzic zalega z co najmniej trzema ratami alimentów, masz prawo złożyć zawiadomienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa. Bardzo często już samo wezwanie dłużnika na przesłuchanie do prokuratury działa dyscyplinująco i na koncie pojawiają się nagle zaległe alimenty. Postawienie w stan oskarżenia, a później skazanie nawet na niewielką i małą dolegliwą karę może pokrzyżować wiele planów takiego dłużnika- będzie on wówczas widniał jako osoba karana.

Utrata prawa jazdy za niepłacenie alimentów

Kolejnym środkiem, który może zdyscyplinować niepłacącego na swoje dziecko rodzica, jest złożenie wniosku do organu (wójta, burmistrza, prezydenta miasta- w zależności od miejsca zamieszkania rodzica reprezentującego dziecko) o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Prawo jazdy może być zatrzymane jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione ścisłe przesłanki:

• alimenty muszą być zasądzone prawomocnym wyrokiem sądowym, ugodą sądową lub zatwierdzoną przez sąd;
• egzekucja alimentów przez komornika musi być bezskuteczna;
• dłużnik zalega z płatnościami za sześć ostatnich miesięcy, opuszczając w każdym miesiącu więcej niż połowę zasądzonej kwoty- to znaczy, że rodzic raz w ciągu pół roku ureguluje zaległość w kwocie przekraczającej połowę należności, nie będzie podstaw do zatrzymania prawa jazdy;

Egzekucja jest bezskuteczna wówczas, gdy komornik, mówiąc kolokwialnie, nie ma z czego ściągać zaległości. Dzieje się tak gdy dłużnik nie ujawnia swoich dochodów (lub ich po prostu nie ma) i nie posiada żadnego majątku. Jeżeli w ciągu ostatnich dwóch miesięcy nie uda się odzyskać pełnej sumy zaległych i bieżących alimentów, wówczas możemy mówić o bezskuteczności egzekucji.

Samo złożenie wniosku nie kończy sprawy. Organ podejmuje szereg czynności, w tym przeprowadza wywiad alimentacyjny u dłużnika.  Może nakazać również zarejestrowanie się w urzędzie pracy jako bezrobotny. Po przeprowadzenie wszystkich czynności organ może uznać rodzica za osobę uchylającą się od obowiązków alimentacyjnych i skieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika.

Pozwanie dziadków o alimenty

Jeżeli dziadkowie- rodzice niepłacącego rodzica, uzyskują regularny dochód, np. pobierają emeryturę, możesz złożyć pozew o przyznanie alimentów na dziecko od dziadków. Dziadkowie mogą zostać obciążeni obowiązkiem alimentacyjnym wobec wnuka w szczególnych przypadkach wskazanych w przepisach, między innymi, gdy:

• rodzic zobowiązany do płacenia alimentów nie jest w stanie sprostać temu obowiązkowi z przyczyn obiektywnych;
• uzyskanie alimentów od drugiego rodzica jest niemożliwe lub utrudnione, np. uchyla się od płacenia alimentów, egzekucja jest bezskuteczna, przebywa w zakładzie karnym lub ustalenie jego miejsca pobytu jest niemożliwe;

Istotne jest jednak to, że Sąd może obciążyć alimentami dziadków tylko wtedy, gdy wnuczek pozostają w niedostatku. Chodzi zatem o sytuację, w której dziecko ma niezaspokojone podstawowe potrzeby jak wyżywienie, mieszkanie czy kwestie konieczne jak leczenie, rehabilitacja. Sąd w czasie postępowania będzie badał wszystkie okoliczności:

• sytuację finansową dziecka i drugiego rodzica
• możliwości zarobkowe i majątkowe dziadków

Pozwanie dziadków- rodziców niepłacącego rodzica, może zmotywować tegoż rodzica do łożenia na utrzymanie swojego dziecka.

Podsumowanie

Niepłacenie alimentów to problem, który dotyka zarówno dzieci, jak i ich opiekunów. Na szczęście istnieje wiele środków prawnych, które mogą pomóc w odzyskaniu należnych świadczeń. Warto pamiętać, że każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia i analizy. Dlatego w trudnych sytuacjach warto skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w sprawach rodzinnych. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w dochodzeniu alimentów, nasza kancelaria pozostaje do Twojej dyspozycji.

Kancelaria Adwokat Weronika Grzelak zajmuje się sprawami rozwodowymi, alimentacyjnymi oraz sprawami z zakresu podziału majątku wspólnego- Rozwód Adwokat Szczecin. Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w tym przedmiocie, skontaktuj się z kancelarią pod numerem telefonu: 605 231 205 lub skorzystaj z konsultacji on-line!